مؤلف مجهول

219

تاريخ سيستان

روزگارى بسيستان ببود باز قصد خراسان كرد . و حفص بن زونك را خليفت خويش كرد بر سيستان ، [ و ] روز شنبه يازده روز باقى از شعبان سنة تسع و خمسين و مائتين برفت و راه نشابور برگرفت ، و چنين گفت كه بطلب عبد الله بن محمّد بن صالح [ 1 ] همى روم ، و عبد الله بن محمّد بنشابور بود بنزديك محمّد بن طاهر ، چون [ يعقوب ] بدر نيشابور آمد رسول فرستاد سوى محمّد بن طاهر كه من بسلام تو خواهم آمد ، عبد الله بن محمّد محمّد [ بن ] طاهر را گفت آمدن او و سلام او صواب نيست ، سپاه جمع كن تا حرب كنيم ، محمّد بن طاهر گفت ما با او بحرب بر نياييم و چون حرب كنيم او ظفر يابد و ما را بجان آسيب رسد ، چون عبد الله [ بن ] محمّد صالح چنان ديد برخاست و بدامغان شد ، و يعقوب بدر نيشابور فرود آمده بود ، محمّد بن طاهر همهء وزرا و حجّاب را پيش يعقوب

--> [ 1 ] اين عبد الله بن محمد بن صالح همان است كه در صفحه ( 217 ) گويد بهراة بود و از پيش يعقوب گريخته بنيشابور آمد ، ولى مورخين علت گريختن او را مشروحتر نوشته‌اند از آن جمله گرديزى بعد از وقعت تسليم شدن عبد الرحمن خارجى ( رجوع شود ح 2 ص 217 ) گويد : « و از آنجا بپوشنگ آمد و طاهر بن الحسين بن طاهر را بگرفت و از آنجا بسيستان باز شد و عبد الله بن صالح سكزى ( كه در متن عبد الله بن محمد بن صالح ضبط شده ) و دو برادر او فضل را ( كذا ) با يعقوب ليث حرب افتاد و عبد الله مر يعقوب را شمشيرى بزد و خسته كرد و هر سه برادر بدين سبب از سيستان برفتند و بزينهار محمد بن طاهر آمدند به نيشابور . و يعقوب نامه نوشت و ايشان را باز خواست و محمد بن طاهر باز نداد ، و يعقوب بطلب ايشان بخراسان آمد و رسولى بنزد محمد بن طاهر فرستاد ، چون رسول يعقوب بيامد و بار خواست ، حاجب محمد گفت بار نيست كه امير خفته است ، رسول گفت : كسى آمد كش از خواب بيدار كند ! و رسول باز گشت و يعقوب قصد نيشابور كرد و عبد الله سگزى با برادران بگرگان شدند . . . الخ ( زين الاخبار ص 12 ) محمد بن جرير طبرى ورود يعقوب را به نيشابور معلل بطلب عبد الله سكزى ندانسته و بعد از وقعة نيشابور و انقراض آل طاهر گويد : « ان عبد الله السجزى كان يتنافس الرياسة بسجستان فقهره يعقوب فتخلص منه عبد الله فلحق بمحمد بن طاهر بنيسابور فلما صار يعقوب الى نيسابور هرب عبد الله فلحق بالحسن بن زيد . . . الخ » ( طبرى ج 3 - 3 ص 1883 ) و ابن اثير در سال 259 گويد : « و فيها فارق عبد الله السجزى يعقوب و حاصر نيسابور و بها محمد بن طاهر قبل ان يملكها يعقوب بن الليث فوجه محمد ابن طاهر اليه الرسل و الفقهاء فاختلفوا بينهما ثم ولاه الطبسين و قهستان . . . الخ » ( كامل ج 7 ص 88 ) . و سبب گريختن عبد الله از يعقوب ظاهرا ازين نسخه ساقط شده است ؟